İç denetim birimlerinin görevleri nelerdir, kısaca bir göz atalım.
Uluslararası mesleki standartları yazımızda iç denetimin görevlerine yer vermiştik. Şimdi iç denetimin kurumlardaki görevleri nelerdir, gerçek hayatta neler oluyor ona değinelim.
İç denetimin görevleri bağlı olduğu kurum ve bağlı olduğu kişiye göre değişebilmekte, ek talepler olabilmekte veya görev alanına alınması istenmeyen işler olabilmektedir. Özellikle özel sektörde olan iç denetim birimlerinde işin önceliği, hassasiyeti ve etkisine göre görev ve yetkilerin anlık olarak bile değiştiğini söylemek hayatın gerçekliği açısından doğru olacaktır. Ülkemizin birçok şirketinin aile şirketi olduğunu göz önünde bulundurduğumuzda, her ne kadar mesleki standartlar veya kurallar olsa da net sınırlar ve yapılan işler her zaman kağıt üstündeki gibi olmamaktadır. Özel sektörde iç denetim mesleğinin görevlerinin rutin incelemeler ve raporlar olmadığını, anlık olarak özel incelemelerin ve kontrollerin yapılabildiği, bazen farklı birim işlerinin hiç beklemediğiniz bir anda sizin tarafınızdan yapılmasının istenmesiyle de karşılaşabilirsiniz. İç denetim ile ilgili olan makalelerin bir çoğunda bu durumdan bahsedilmez ve sanki modern olmayan denetim uygulamalarının kullanıldığı dönemindeki gibi işlerin ilerlediği farz edilerek, mesleğin çekirdeğinden gelmeyenler tarafından üstten bakan bir bakış açısıyla yazıldığını anlayabilirsiniz. Tabi ki bunu anlamak için bu meslekte ve farklı şirketlerdeki iç denetim uygulamalarında senelerinizin geçmesi de gerekebilir. Bu hususun özellikle altını çizmekte fayda var, mesleğe aile şirketlerinde adım atacaksanız, bu bilgi kesinlikle kulağınıza küpe olmalıdır. Fatih Özdemiroğlu
Yukarıdaki bilgiyi özellikle dikkat çekmek istiyorum ki beklentilerinin farklı olmasından dolayı bu mesleğe geçen ya da ilk kez başlayan kişilerde pişmanlıklar ve diğer başka kaygılar olduğunu gördüm. Üst yöneticilerin veya denetim yöneticilerinin sizlere vereceği görevlerde bu durumla karşılaşan arkadaşların çoğu, beklediğimiz hayal ettiğimiz bu şekilde değildi demişlerdi. Bulunduğunuz durum zaman zaman sizi ince bir ip üstünde yürüdüğünüzü hissettirebilmesi çok normal fakat bu durumu her zaman olumsuz olarak görmek de yanlıştır çünkü farklı işler yaparak iş rutininiz değiştirebilme ve yeni bilgiler öğrenebilme şansınız da vardır.
İş hayatının bu tip gerçekleriyle ilgili en güzel şey ise sizi anlayabilen birileri ile çalışmak veya bu durumları paylaşabilmektir. Bu tip konularda oluşabilecek çekinceleriniz ve düşünceleriniz için her zaman iletişime geçebilirsiniz.
Özel hususları bir kenara bırakırsak, kısaca genel olarak iç denetimin görevlerini aşağıdaki gibi belirtmek mümkün olacaktır:
- Nesnel risk analizlerine göre şirketin/kurumun iç kontrol ve risk yönetim yapılarını belirlemek ve değerlendirmek
- Bağlı olduğu şirket veya kurumun kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması için kontroller gerçekleştirmek
- Yaptığı denetim faaliyetleri kapsamında iyileştirme ve geliştirmelere yönelik önerilerde bulunmak
- Kendisi dışında kalan birimlerin birimler arası ve üst yönetime yaptığı raporlamaların doğruluğunu teyit etmek
- Bağlı olduğu şirket veya kurumun faaliyet alanına göre gerekli durumlarda birimlerin performans göstergelerinin belirlenmesinde görev sahibi birime danışmanlık yapmak ve bu göstergelerin aktif olarak uygulanabilirliğini incelemek
Yukarıda sayılan görevlere birçok ilave yapılabilir. Özetle, iç denetim yaptığı görevlerle, faaliyetlerin etkinliğini inceleyen ve bulunduğu yerin hedeflerine ne kadar yaklaştığını tespit eden, kaynakların verimli kullanılması konusunda yardımcı olan önemli bir araç olarak da değerlendirilebilir.
Kamu kurumları ve bankalarda ki iç denetim birimlerinde denetimin görev ve yetkileri net olarak belirtilmişken aynı şekilde özel şirketlerde de bu husus vakit kaybedilmeden tamamlanmalıdır. İç denetimin amacı, yetkisi; uluslararası iç denetim standartları ile uyumlu olan, iç denetimin bağlı olduğu en üst makam tarafından onaylanmış bir yönetmelikte yazılı olarak tanımlanmalıdır.
İç Denetim yönetmeliğinin ne olduğu ve iç denetim yönetmeliği örneği için aşağıda adresini paylaştığım diğer yazımı inceleyebilirsiniz.
https://ishayativedenetim.com/2021/03/12/ic-denetim-yonetmeligi-ve-proseduru-nedir-ic-denetim-yonetmeligi-ornegi-ic-denetim-proseduru-ornegi/
Denetim, İş Hayatı ve Fazlası . . . 