Covid-19 ve İş Hayatı

Dünyayı saran COVID-19 ya da Corona isimli belanın iş hayatına ve çalışma düzenimize etkileri mutlaka olacaktı. Gelin şimdi kısaca neler etkilendi ve hayatımızda neler değişebilecek kısaca bakalım.

COVID-19’un etkileri iş hayatında ve kurum kültüründe genel anlamda bugün itibariyle devam etmektedir. Yaklaşık bir yıl önce dünyayı etkisi altına alan bu salgın ülkemizde de mart ayının sonlarında adından kötü anlamda söz ettirmeye başladı. Önce, gelip geçici bir grip salgını gözü ile bakılan ve havaların ısınması ile salgının gücünü kaybedeceği düşünülen bu kaos ortamında hiç bir şey umut edildiği gibi olmadı ve salgın tüm dünyayı etkisi altına almaya devam etti. Acı verici can kayıpları ve insan vücuduna yaptığı ağır hasarlar sonrasında iş dünyası ve devletler salgının ekonomik boyutlarını düşünmeye ve önlem almaya başladı.

Türkiye ve Salgının Ekonomik Etkileri

Türkiye ve nispeten kurumsal olmayan firmalar ilk etapta salgını göz ardı etmeye çalışsa da sonrasında belli önlemleri almak durumunda kaldılar. İlk etapta hayat pahalılığı olarak insanlara yansıyan bu durumda çalışanlarında alım gücünü düşürdüğü kaçınılmaz bir sonuç doğurdu. Bu durumu hem çalışan hem de firma sahipleri açısından ayrı ayrı değerlendirmek daha doğru olacaktır.

Firmaların uzaktan çalışmayı sağlayacak altyapısının hazır olmaması, gerekli dizüstü bilgisayar, telefon vb. ekipmanlarının hazır olmaması zaman alacak ve maddi boyutu yüksek olan bu yatırımları hızlı bir şekilde yapamamalarına sebep oldu. Firma sahipleri kısa zamanda hızla değişen hayat koşullarına adapte olamaması gerek pazar kayıplarına gerekse iş gücü kayıplarından doğan aksaklıklara sebep oldu.

Çalışanlar çıkmazda

Evet bu süreçte mavi ve beyaz yaka çalışanlar fark etmeksizin tüm çalışanlar maddiyat ve sağlık arasında sıkışıp kaldığını söylemek yanlış olmayacaktır. Bir tarafta işini kaybetme düşüncesi bir tarafta ise sağlığını hatta canını kaybetme korkusu çalışanları çıkmaza sokmaktadır. Bu durum şüphesiz ki çalışanın verimini düşürmekte ve bir gün sonrasını görememesine sebep olmaktadır. Ayrıca iş arkadaşları veya yakınlarının covid19 ile karşılaştıklarını görmek içinden çıkılması kolay olmayan bir döngüye sebebiyet vermektedir. Maalesef bazı sektörlerde yaşanan ve yaşanacak iş kaybı, bu sürecin olumsuz bir gerçeği olacak gibi gözükmektedir.

Ve gelelim yeni normale

Yeni normal denilen süreçte ofis çalışanları için uzaktan bağlantı, vpn, zoom, teamviewer, pulse gibi kelimeler günlük hayata birkaç ay içerisinde yerleşti.

Burada zoom uygulamasına ayrı bir paragraf açmakta fayda var. Zoom’a yatırım yapan Hong Konglu milyarder Li Ka-shing’un 850 milyon dolara aldığı Zoom hisseleri bir yıl sonra 2 milyar dolar değerlendi. Ayrıca zoom’un kurucusu Eric Yuan’ın servetine milyarlarca dolar eklendiğini söylemek de yanlış olmaz, salgından firması ve yatırımcıları olumlu etkilenenlerden yalnızca onlar değil tabi ki.

Şüphesiz bu süreç uzaktan çalışmaları arttırdığı, belli sabit kalıp çalışmaların değiştiği, iş saatlerinin memur düzeni gibi olan firmalarda bile esnekliklerin başladığı bir yeni dönem oldu. Ayrıca tüm insanlık, devletler, kurumlar, hijyen ve temizliğin önemini bir nebze olsun anlayarak bu konuda gelişmeler göstermişlerdir.

Şirketler uzaktan bağlantı ve IT sistemlerini geliştirirken bir yandan da personellerin işlerini yürütebileceği eksik donanımları tamamlamaya çalıştığı görüldü. Ülkemizde yerleşik yabancı firmaların bu sürece daha hızlı adapte olduğu ve çözüm üretilebildiği görülürken iki elin parmaklarını geçmeyecek kadar olan yerli firma da bu hızlı dönüşüme adapte olma konusunda iyi iş çıkarttığını söylenebilir. Bu firmalar tüm dünyayı etkisi altına alan salgının yarattığı engeller ve fırsatlar için Yönetim Kurulu, yöneticiler ve denetim ve risk yönetim birimleri ile vakit kaybetmeden ortak çalışmalar yapmıştır. Burada dikkat çeken ise birimler ve yönetim arasında güçlü iletişim ve işbirliğidir.

Bilgi teknolojileri altyapısına yatırım yapanlar bu dönemde daha hızlı adapte oldu. Siber güvenlik riskleri ve altyapı sorunları da artış göstermeye başladı.

Ofisler evlere taşınıyor kurum kültürleri ne olacak?

Bu durum, evden çalışmanın olağan bir hale gelebildiği
bir ortamda firmaların faaliyet nasıl hayatta kalabileceğine ilişkin ilerleyen yıllarda etkileri olacağı bellidir. Firmanın bilgi güvenlikleri nasıl olacak, iş yerinden uzaklaşan çalışanların tekrar işe dönüşleri nasıl olacak? Yüz yüze ve bazen sürekli olan toplantılar uzaktan bağlantı şeklinde olması firmaların kültürlerini nasıl etkileyeceğini belirleyebilmek için ise biraz daha beklemek gerekli.

Uzaktan çalışma imkanı olan birimlerin bu şekilde çalışması firmaları da belli maliyetlerden kurtardığını söylemek ise yanlış olmayacaktır. Yemek, ısınma, elektrik, yol ve zaman kaybı ve diğer ek ofis giderlerinin yanında bazı firmalar için ise ofis kira bedellerinden azaltılması ile ekonomik anlamda olumlu etkileri olacaktır. Firmaya olumlu etkisi olan bu durum çalışanlara ise maddi olarak daha fazla zorlamaktadır. Çalışma saatlerinde, ısınma, gıda, elektrik, su, telefon ve internet giderleri daha da artış göstermiş ve bir çok evden çalışan kimse bu durumdan şikayetçi olmuştur.

Son söz

Firmalar bu salgında teknolojik olarak yatırım yapması gereken yerleri görmüş ve uzaktan da işlerin devam ettirilebileceğini anlamaya başlamıştır. Özellikle avrupa ülkelerinde uzun süredir iş hayatında olan bu yöntemler onların bu süreçte bir adım daha hızlı adapte olmasını sağlamış ve koşullara uyum için avantaj vermiştir. Aşı çalışmalarının etkilerini ve sonuçlarını bir seneden önce doğru bir şekilde yorumlamak ise zordur.

Tüm bu yaşananlar muhtemelen özel hayat ve iş hayatı üzerinde kalıcı etkileri olacaktır. Bu değişimlere karşı zamanında önlem almayan veya gerekli değişim ve gelişimi gerçekleştiremeyen firmaların büyük sorunlarla karşılaşacağı aşikardır.